Áo dài huỳnh mai

Mẹ tôi lâm bệnh nặng.Trong những ngày chúng tôi đoán mẹ tôi sẽ vĩnh viễn ra đi, cha tôi và chúng tôi quây quần bên mẹ trong một căn phòng. Khi ấy tôi có nghe cha tôi, lời dịu dàng rất mực, hỏi mẹ tôi :

-Trong suốt những năm bà ở với tôi, tôi có làm gì hay nói gì khiến bà buồn tôi không thì tôi xin lỗi bà.

Mẹ tôi giọng tuy đã yếu, trả lời ngay không suy nghĩ :

-Không có, không có ông à.

Tôi rơm rớm nước mắt nghe những lời đối đáp ấy .

Thật ra, từ khi tôi mới lên học cấp hai, có một lần cha tôi giận dữ với mẹ tôi làm tôi thoạt đầu cũng hơi sợ nhưng sau đó thấy mẹ không nói năng gì, tôi nghĩ mẹ tôi nhận lỗi về phần mình nên chịu phép.

Đó là lúc cha tôi có việc lên Đà Lạt, khi về chở đầy trong cốp xe và cả ở băng sau hai sọt to légumes. Những màu sắc tươi rong xanh đỏ tím vàng của những củ quả xinh xinh như trong sách tô màu khiến bọn con nít chúng tôi  vui sướng tưng bừng nhưng mẹ tôi lại càu nhàu. Tôi không nhớ nguyên văn lời mẹ tôi, đại thể mẹ tôi cự nự cha tôi xài tiền phí phạm, mua quá nhiều về “để cho thối đi chứ ăn gì kịp!!” .

 Mẹ tôi vừa mang các rổ rá sắp xếp để biếu bớt những rau củ quả cho các dì các thím bác mà không thôi phê bình cha tôi .

Hình như cha tôi đi đường xa về mệt, đang trong trạng thái hớn hở tin cả nhà sẽ vui (mà bọn con nít tụi tôi thì vui thật) vì mua nhiều quà về cho vợ con -cha tôi nói rau quả Đà Lạt tươi rong mà giá rất rẻ – bị phản ứng bất ngờ, cha tôi thất vọng , bực bội.

Cụt hứng, bất mãn, cha tôi lấy chân đá một cái rõ mạnh vào sọt. Cà rốt và khoai tây, củ hành, củ dền, susu, Ớt Chuông Đà Lạt và artichaud văng tung tóe. Mẹ tôi im bặt và chúng tôi thì loăng quăng chạy theo các củ khoai, củ hành. củ dền. . .  lăn long lóc. Lẹ như sóc, nhanh tay chúng tôi nhặt nhạnh tất cả, cho lại vào sọt.

Ba mẹ tôi nhìn theo các con, im bặt chắc vì hai người chẳng thấy chúng tôi sợ khi  ba mẹ giận mà như đang chơi trò chơi với mấy quả banh nhỏ lăn tứ phía, chụp hoài không hết. Chúng tôi vui tưng từng nhưng cố nén tiếng cười.

Chiều hôm ấy, chúng tôi vẫn rộn rã niềm vui như vừa được chơi một trò chơi rất thích. Vui không giấu được.

Từ sau lần đó quả thật tôi chưa bao giờ thấy ba mẹ tôi giận nhau .

Chỉ có một lần khác, sau khi chồng con đã ăn xong buổi cơm chiều, mẹ tôi mới lên bàn ăn một mình (Tôi không nhớ rõ lúc đó mẹ tôi bận gì mà cứ bảo mọi người ăn cơm trước). Mẹ tôi lúc nào cũng ăn chậm hơn mọi người, khi ăn thu vén các thức ăn cho gọn , không phải thấy thứ gì ngon còn nhiều là chỉ cứ ăn món đó. Ba tôi nhiều lần góp ý nói  mẹ tôi ăn uống thì chủ yếu phải đủ chất bổ dưỡng, không nên thu vén hà tiện. Nhưng mẹ tôi vẫn thói quen cũ, ăn cho hết những gì còn dư ín ít, thứ gì còn ngon, còn nhiều thì hâm lại, dành cho bữa ăn sau .

Hôm đó ba tôi đang ngồi đọc quyển sách, bất chợt quay sang nói với mẹ tôi (đang còn ngồi ăn cơm) rằng trong sách có  một câu rất hay và hỏi mẹ tôi có muốn nghe không rồi ông đọc luôn, bảo đó là lời của một bác sĩ .Mẹ tôi ít học, cha tôi làm việc cho Tây, chuyên đọc Reader’s  Digest nên bao giờ bà cũng lắng nghe khi ba tôi muốn cả nhà nghe ông phiên dịch một tin tức gì .

-Đây ông bác sĩ nầy viết :”Bụng người ta không phải là cái thùng rác” .Má sắp nhỏ nghe chưa ??

Rồi ba tôi còn giảng giải  hơn nữa. Giọng ba tôi như đùa thế nào khiến cả nhà =cả mẹ đang ngồi thu vén thức ăn=  và chúng tôi đều phì cười .Từ đó mẹ tôi  bớt đi tính thu vén khi ăn cơm .

Một lần khi viết về cha tôi trên W aodaihuynhmai.com, tôi giới thiệu cha tôi là người có học, làm việc cho Pháp. Cha tôi không biết hút thuốc, không biết uống rượu. Từ sau 1945, cha tôi lên Sài Gòn, là một trong những người đầu tiên lập ra hãng xe Taxi hàng chục chiếc RENAUL 4CV .Mỗi năm dịp cúng rằm tháng bảy, các chú tài xế dự tiệc cứ mời cha tôi uống bia rượu nhưng nhất định ông chối từ , chỉ chúc mọi người vui vẻ.

Quán xuyến công việc kinh doanh nầy, bên cạnh cha, chính là má tôi. Tôi còn nhớ, tất cả các bao bọc ghế nệm trên xe đều do mẹ tôi may. Có lẽ tôi thừa hưởng gen nầy của mẹ khi trở thành một thợ may dù lúc bấy giờ cả cha và mẹ tôi đều khó tin tôi sẽ giỏi dang công việc may vá thêu thùa. Đến khi tôi đi dạy thì phán đoán ấy càng được khẳng đinh.

Cha tôi biết tôi trở thành thợ may chỉ vì một lẽ: mê mặc áo dài.

Cha tôi còn là một người  có trách nhiệm với gia đình, yêu thương các con. Cha tôi lại luôn cầu tiến nên từ một thầy thư ký, một viên thông ngôn không biết gì về kỹ thuật, cha tôi đã lần học, tự tay mình sửa xe hơi -kể cả học làm bình sạc ắc- quy và truyền lại cho các thanh niên đến xin học nghề .

Các con có lỗi lầm gì, cha tôi không bao giờ lớn tiếng la rầy. Chỉ một vài năm sau 1975 khi tôi chuyển từ trường Quang Trung về trường  Tân Thái Sơn trước khi về  Nguyễn Thượng Hiền, có lần tôi lái xe chở các anh chị trong trường đi dự tiệc cưới anh Long tổ Ngoại ngữ. Xe đậu trên đường Lê Lợi.Tan tiệc trở ra, thấy xe bị mở cốp và chiếc bánh xe secour mới toanh chưa bốc tem không cánh mà bay.

Về nhà tôi kể lại cho cha, cha tôi không nói gì , ông đi xem lại xe và chỉ cho thấy kẻ trộm đã mở cốp bằng cách nào. Tôi học cách xử lý mọi tình huống rủi ro một cách bình tỉnh dịu dàng như cha .

Không bao giờ cha tôi đi dự tiệc hay ăn uống bên ngoài một mình.Vào mỗi chủ nhật cha tôi, sau nầy khi tôi vừa vào đại học thì tôi và cha tôi thay phiên lái xe chở cả nhà về thăm nội, tuần nào không về nội thì cả nhà vào ăn uống ở “La Caze (La Cai)”.

Rạng sáng nào cha tôi thử xe, cũng lái xe đi một vòng và mang về cho vợ con khi thì bánh bao khi thì bánh mì gà và cùng ăn với chúng tôi. Tôi ước nữa lớn lên có một người chồng giỏi dang, đẹp đẽ và hiền lành y hệt như cha tôi.

Đối với ông bà ngoại và các cậu  dì , cha tôi là một chàng rễ rất được qúy trọng.

Tôi học ở cha tôi bài học về  tình gia đình, lòng thương yêu vợ con. Bài học thứ hai là sự thủy chung. Bài học thứ ba ở ý chí phấn đấu làm viêc. Bài học thứ tư  là uy tín và tình cảm thân thiện và bài học cuối cùng là tinh thần tự lực .

Bài học thứ nhất và thứ ba học từ cha tôi thì bạn có thể hiểu ít nhiều qua những gì tôi trần thuật bên trên .

Bài học thứ hai là lòng thủy chung. Mẹ con tôi chưa bao giờ thấy cha tôi có biểu hiện lo ra trong tình cảm. Khi mẹ tôi mất rồi, ông nói không thiết sống nữa. Trong nhà tôi chỗ nào cũng có hình mẹ tôi kể cả trong bóp của ông. Cái chết của mẹ tôi khiến ông buồn bã suy sụp, mất ngủ , bỏ ăn. Ông gầy rạc trông rất thương. Tôi năn nỉ cha tôi  xin cha tôi bớt âu sầu, vì thương con  mà sống với  chúng tôi . Sau đó chúng tôi vận động ông sang Mỹ với con cháu bên ấy cho khuây khỏa .

Cha tôi chính là hình tượng "Người cha" trong bài nhạc quốc tế nổi tiếng "PAPA" của Paul Anka

 Được năm năm cha tôi ở Mỹ và khi giấy tờ định cư ở Mỹ của chúng tôi mà em tôi bảo lãnh đã hoàn tất chờ ngày lên đường thì cha tôi lại muốn trở về nước vì nhớ nhà (Hay nhớ nơi từng sống với mẹ con chúng tôi ??). Thế là chúng tôi, hai cô con gái bên nầy trong đó có tôi,  đồng ý ở lại  VN chờ cha trở về .

Bài học thứ tư chính là uy tín của cha và tình cảm thân thiện của người. Khi cha tôi bắt đầu lập nghiệp ở Sài Gòn thì người chung vốn đầu tiên là ông bà ngoại. Cha tôi cần đầu tư bao nhiêu, ông ngoại đều cung ứng, có khi còn hỏi con rể có cần thêm không vì cha tôi luôn trả tiền mượn đúng hẹn, còn cưu mang cả gia đình mình và gia đình vợ lên lập nghiệp ở thành phố.

Tôi dạy học lâu năm ở THPT Nguyễn Thượng Hiền và cha tôi đã là một thành viên thân thiết của trường.

Mỗi dịp hè, cha tôi cùng thầy cô đi du lịch khắp nơi trong, ngoài nước: Huế , Hà Nội , Quảng Nam , Đà Nẳng , Thái Lan , Singapor , Mã Lai . . . Giao lưu với trường Phan Chu Trinh Đà nẳng cũng tham gia. Thầy Hiệu trưởng Nguyễn Hoài chương nói đùa : Bác là thành viên của trường.

Cha tôi rất qúy thầy cô. Một dạo cùng trường đi du lịch bằng tàu hỏa, khi tàu dừng dọc đường để nhường đường rail cho đoàn tàu khác, cha tôi buộc miệng nói: Tàu chở thầy cô nên nó cũng lịch sự lễ phép như thầy cô. Câu phát biểu bất ngờ ấy khiến thầy cô được một lúc vui . . .

Nay cha tôi đã trên 90 tuổi  vẫn tiếp tục du lịch cùng thầy cô, năm ngóai rồi năm nay (Đầu tháng 7 nầy) lại ra Vũng Tàu nghỉ mát với thầy cô .

Vì sợ lâm bệnh khiến các con phải vào ra bệnh viện khổ cực nuôi cha nên cha tôi sống rất điều độ, chăm sóc sức khoẻ thật kỹ. Mỗi sáng sớm cha tôi vẫn gọi chị em tôi dậy để cùng đi bộ với ông gần 1 tiếng đồng hồ. Giờ thì ông không đi được nguyên vòng nữa , ông đi độ  nửa vòng thì ngồi lên xe để chúng tôi đẩy về. Ngày nào cũng thế kể cả chủ nhật, 30 tết.

Những  biểu hiện suy yếu ở cha tôi khiến giờ đây chúng tôi lo sợ  nên tuy nay cha tôi  đã yếu đi , tôi vẫn luôn động viên  cha tôi đi du lịch, đi dự tiêc cưới và đi tham gia tiêc buffet chay để cha tôi có dịp vận động, ra ngoài giao tiếp với mọi người, tạo thêm sinh khí (Tôi tải hình kèm để các bạn thấy). Sợ ngày nào đây cha tôi không thể như thế nữa  . . .

Điểm sáng chói ở cha tôi là tinh thần tự lập. Ông không nhận bất cứ thứ gì từ ruộng đất, vườn tược, nhà phố mà ông bà nội ngoại  chia cho. Chúng tôi có hỏi ông thì cha tôi nói :

-Ba không muốn  tranh giành tài sản với anh  em, càng không muốn vì nó mà  rạn nứt tình gia đình. Mình tự lo để sống .

Chúng tôi răm rắp nghe theo lời cha, học ở cha đức tính đẹp đẽ, quí báu đó: Tự mình vươn lên dù có nhọc nhằn (Tuy vậy , chúng tôi cũng được me cha đã đỡ đần nhiều)

Nhiều lần đối thoại trên website aodaihuynhmai.com, tôi nhận ra nhiều bạn không tin vào một thứ True Love giữa vợ chồng nhưng tôi thì rất tin vì tôi đã được chứng minh qua cha mẹ tôi. Và bây giờ tôi như được truyền thứ tình cảm thiêng liêng đó để giữ gìn nó bền chặt với nhà tôi cho dù anh ấy không còn nữa.

Quả thật cha tôi là tấm gương sáng mà chúng tôi qua đó rất yêu kính người. Người với chúng tôi như một món quà quý báu mà Thượng Đế đã  ban cho chúng tôi. Cầu mong cha tôi sống khỏe mạnh hơn trăm tuổi với cháu con của người .

Tôi viết những lời nầy nhân ngày father’s day năm nay, 21.6 2015, khi cha tôi còn sống bên chúng tôi  và đọc cho người nghe như một lời tạ ơn người và để bà con trong ngoài  nước, người xa người gần càng hiểu hơn về người, một người mà tôi tin chắc không một ai không yêu quí .

Và trước khi kết bài, tôi muốn lại nhắc đến người vợ của cha tôi, là mẹ của chúng tôi, một thôn nữ đẹp thùy mị ở làng Bình Qưới Gia Định do ông nội tôi tìm cưới cho cha tôi. Hôn nhân do người cha định đoạt nhưng tình yêu đẹp đẽ, gắn bó với nhau như bởi duyên nghiệp thiêng liêng tốt đẹp. Mẹ tôi đã là một chỗ dựa vững chắc, là mái ấm của chúng tôi, tay hòm chìa khóa của cha tôi. Có thế, cha tôi mới làm nên cơ nghiệp hơn người .

Tôi cám ơn cha tôi bao nhiêu thì lòng biết ơn mẹ tôi và tình yêu dành cho mẹ tôi cũng lớn bấy nhiêu dù nay mẹ tôi đã mất lâu rồi. Từ đó tôi cũng hiểu sâu sắc  câu  tục ngữ :”Đồng vợ đồng chồng tát biển đông cũng cạn”

Ngày của cha  năm nay 19.6.2016, tôi lại post lên bài viết về cha trong niềm hạnh phúc vẫn có cha bên cạnh khi cha tôi  đã 93 tuổi. Cầu mong cho cha tôi và mọi người cha luôn mạnh khỏe , sống lâu bên con cháu để chúng ta được sống ấm áp trong tình yêu thương bao la của người.

(Huỳnh Mai)